{"id":151,"date":"2020-01-26T18:10:17","date_gmt":"2020-01-26T17:10:17","guid":{"rendered":"https:\/\/laboratorium.al.uw.edu.pl\/bestiariusz\/?page_id=151"},"modified":"2021-05-05T15:03:46","modified_gmt":"2021-05-05T13:03:46","slug":"jozef-maksymilian-kajetan-wiklinski-1750-po-1783","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/laboratorium.al.uw.edu.pl\/bestiariusz\/biogramy\/jozef-maksymilian-kajetan-wiklinski-1750-po-1783\/","title":{"rendered":"J\u00f3zef Maksymilian Kajetan Wikli\u0144ski (1750 – po 1783)"},"content":{"rendered":"\n

\u017bo\u0142nierz polsko-francuskiego pochodzenia, kt\u00f3ry pod koniec XVIII wieku s\u0142u\u017cy\u0142 w koloniach francuskich. Pozosta\u0142a po nim ciekawa i bardzo ma\u0142o znana relacja wspomnieniowa z tamtego okresu.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Maksymilian Wikli\u0144ski urodzi\u0142 si\u0119 w 1750 roku w Huiviller (obecnie Jolivet) w Lotaryngii. Jego matka, Beatrice Clementine Montaut (zm. 1757), by\u0142a c\u00f3rk\u0105 Klaudiusza Montaut – nadwornego chirurga Stanis\u0142awa Leszczy\u0144skiego. Jego ojciec, Hiacynt (Jacek) Wikli\u0144ski (zm. 1771), oficer piechoty, przyby\u0142 w 1737 roku do francuskiego Lun\u00e9ville z Leszczy\u0144skim, kt\u00f3ry zmuszony zosta\u0142 do abdykacji z polskiego tronu.<\/p>\n\n\n\n

Wikli\u0144ski uczy\u0142 si\u0119 w Szkole Kadet\u00f3w w Lun\u00e9ville (jego ojciec by\u0142 tam wyk\u0142adowc\u0105 w stopniu porucznika) za\u0142o\u017conej przez Leszczy\u0144skiego, kt\u00f3r\u0105 uko\u0144czy\u0142 w 1766 roku. Nast\u0119pnie zg\u0142osi\u0142 si\u0119 na ochotnika do Regimentu Kawalerii Rohan-Chabot. Stacjonowa\u0107 mia\u0142 w Pary\u017cu. W 1768 roku przeszed\u0142 do s\u0142u\u017cby we francuskich posiad\u0142o\u015bciach zamorskich pod wp\u0142ywem pami\u0119tnik\u00f3w, kt\u00f3rych autorem by\u0142 oficer i zarz\u0105dca kolonialny, Charles Joseph Patissier de Bussy-Castelnau.<\/p>\n\n\n\n

Pocz\u0105tkowo Wikli\u0144ski stacjonowa\u0142 w Fort Dauphin (obecnie T\u00f4lanaro) na  po\u0142udniowo-wschodnim wybrze\u017cu Madagaskaru, nast\u0119pnie w 1769 roku pop\u0142yn\u0105\u0142 do Indii, gdzie by\u0142 m.in. adiutantem francuskiego genera\u0142a w Pondicherry. W p\u00f3\u017aniejszym okresie pe\u0142ni\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 na wyspie Bourbon (obecnie Reunion) i w Tellicherry w Indiach, a\u017c wreszcie zosta\u0142 porucznikiem w regimencie na \u00cele de France (obecnie Mauritius).<\/p>\n\n\n\n

W 1778 roku, po z\u0142o\u017ceniu dymisji, opu\u015bci\u0142 t\u0119 ostatni\u0105 wysp\u0119 na okr\u0119cie francuskim zmierzaj\u0105c do Europy. W trakcie podr\u00f3\u017cy statek zosta\u0142 uprowadzony przez angielskich korsarzy i doprowadzony do Liverpoolu. Wikli\u0144ski trafi\u0142 do wi\u0119zienia trac\u0105c sw\u00f3j maj\u0105tek i dokumenty. Dzi\u0119ki interwencji przedstawiciela polskiego w Londynie, Franciszka Bukatego, podr\u00f3\u017cnik odzyska\u0142 wolno\u015b\u0107. Najpierw uda\u0142 si\u0119 do Francji, p\u00f3\u017aniej przez pewien czas przebywa\u0142 w Polsce.<\/p>\n\n\n\n

W 1780 roku Wikli\u0144ski wyruszy\u0142 z Amsterdamu na holenderskim statku do Kapsztadu, potem na Cejlon. Nie uda\u0142o mu si\u0119 jednak zaci\u0105gn\u0105\u0107 ani na \u017co\u0142d holenderski, ani na francuski. W roku nast\u0119pnym zdecydowa\u0142 si\u0119 wraca\u0107 drog\u0105 l\u0105dow\u0105 do Europy. Dotar\u0142 do Bombaju, gdzie wi\u0119ziony by\u0142 przez trzy dni przez Anglik\u00f3w, kt\u00f3rzy podejrzewali go o szpiegostwo. Dalej podr\u00f3\u017cowa\u0142 przez \u015arodkowy i Bliski Wsch\u00f3d, zatrzymuj\u0105c si\u0119 m.in. w Basrze, Bagdadzie, Mosulu i Aleppo. W tym ostatnim dwa miesi\u0105ce sp\u0119dzi\u0142 u konsula holenderskiego. Nast\u0119pnie uda\u0142 si\u0119 do Aleksandrii i Damietty, a\u017c wreszcie przez Cypr, Smyrn\u0119, Malt\u0119, Sardyni\u0119 i Korsyk\u0119 powr\u00f3ci\u0142 do Francji w 1782 roku. Ostatnie informacje o nim pochodz\u0105 z marca 1783 roku, kiedy bez pieni\u0119dzy opuszcza\u0142 szpital wojskowy w Wersalu. My\u015bla\u0142 o dalszej s\u0142u\u017cbie poza Europ\u0105, tym razem w Ameryce.<\/p>\n\n\n\n

Po swym drugim powrocie z Azji Wikli\u0144ski spisa\u0142 w j\u0119zyku francuskim pami\u0119tniki, kt\u00f3re opublikowane zosta\u0142y po raz pierwszy z opracowaniem naukowym na Mauritiusie pt. Les voyages de Joseph Maximilien Cajetan Baron de Wiklinski aux Iles de France, aux Indes en Perse et dans les pays de proche Orient 1768-1781<\/em> (Port-Louis 2004). Pierwsze polskie naukowe wydanie tego dzie\u0142a, bazuj\u0105ce na r\u0119kopisie znajduj\u0105cym si\u0119 w Bibliotece PAN w K\u00f3rniku, zosta\u0142o opracowane przez Izabell\u0119 Zatorsk\u0105. Ukaza\u0142o si\u0119 pt. Podr\u00f3\u017ce \u2013 Voyages<\/em> (\u0141ask 2008). Wzbogacone jest dodatkowo o korespondencj\u0119 Wikli\u0144skiego. Same pami\u0119tniki zawieraj\u0105 przede wszystkim opisy odwiedzanych przez autora miejsc \u2013 ich historii, w\u0142adcach, mieszka\u0144cach i przyrodzie. Sporo miejsca po\u015bwi\u0119ci\u0142 on r\u00f3wnie\u017c sprawom wojskowym.<\/p>\n\n\n\n

Bibliografia:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

  1. Mateusz B\u0119dkowski, Polacy na kra\u0144cach \u015bwiata: \u015bredniowiecze i nowo\u017cytno\u015b\u0107. Cz\u0119\u015b\u0107 I<\/em>, Promohistoria, Warszawa 2017.<\/li>
  2. Wac\u0142aw i Tadeusz S\u0142abczy\u0144scy, S\u0142ownik podr\u00f3\u017cnik\u00f3w polskich<\/em>, Wiedza Powszechna, Warszawa 1992.<\/li>
  3. Maksymilian Wikli\u0144ski, Podr\u00f3\u017ce<\/em> – Voyages<\/em>, Oficyna Wydawnicza Leksem, \u0141ask 2008.<\/li><\/ol>\n\n\n\n

    Autor:<\/strong>
    Mateusz B\u0119dkowski<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    \u017bo\u0142nierz polsko-francuskiego pochodzenia, kt\u00f3ry pod koniec XVIII wieku s\u0142u\u017cy\u0142 w koloniach francuskich. Pozosta\u0142a po nim ciekawa i bardzo ma\u0142o znana relacja wspomnieniowa z tamtego okresu. Maksymilian Wikli\u0144ski urodzi\u0142 si\u0119 w 1750 roku w Huiviller (obecnie Jolivet) w Lotaryngii. Jego matka, Beatrice Clementine Montaut (zm. 1757), by\u0142a c\u00f3rk\u0105 Klaudiusza Montaut – nadwornego chirurga Stanis\u0142awa Leszczy\u0144skiego. Jego… <\/p>\n

    Read More<\/a><\/div>\n","protected":false},"author":178586772,"featured_media":0,"parent":143,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","advanced_seo_description":"","spay_email":"","_starter_page_template":""},"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/PbCgRD-2r","amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/laboratorium.al.uw.edu.pl\/bestiariusz\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/151"}],"collection":[{"href":"https:\/\/laboratorium.al.uw.edu.pl\/bestiariusz\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/laboratorium.al.uw.edu.pl\/bestiariusz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/laboratorium.al.uw.edu.pl\/bestiariusz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/178586772"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/laboratorium.al.uw.edu.pl\/bestiariusz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=151"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/laboratorium.al.uw.edu.pl\/bestiariusz\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/151\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":750,"href":"https:\/\/laboratorium.al.uw.edu.pl\/bestiariusz\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/151\/revisions\/750"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/laboratorium.al.uw.edu.pl\/bestiariusz\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/143"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/laboratorium.al.uw.edu.pl\/bestiariusz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=151"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}