{"id":637,"date":"2021-04-29T00:11:02","date_gmt":"2021-04-28T22:11:02","guid":{"rendered":"https:\/\/laboratorium.al.uw.edu.pl\/bestiariusz\/?page_id=637"},"modified":"2021-05-04T13:14:24","modified_gmt":"2021-05-04T11:14:24","slug":"mikolaj-hussowski-ok-1475-po-1533","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/laboratorium.al.uw.edu.pl\/bestiariusz\/biogramy\/mikolaj-hussowski-ok-1475-po-1533\/","title":{"rendered":"Miko\u0142aj Hussowski (ok. 1475 \u2013 po 1533)"},"content":{"rendered":"\n

\u017byj\u0105cy na prze\u0142omie epok poeta i duchowny, znany przede wszystkim z poematu traktuj\u0105cego o \u017cubrze. Dzie\u0142o to posiada spor\u0105 warto\u015b\u0107 literack\u0105, ale i, w pewnej mierze, r\u00f3wnie\u017c historyczn\u0105.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Miko\u0142aj Hussowski, zwany r\u00f3wnie\u017c Hussowczykiem, urodzi\u0142 si\u0119 ok. 1475 roku w Husowie ko\u0142o \u0141a\u0144cuta lub w Usowie na dzisiejszym pograniczu litewsko-bia\u0142oruskim. Nie wiadomo, gdzie zdoby\u0142 wykszta\u0142cenie. By\u0142 dworzaninem biskupa p\u0142ockiego Erazma Cio\u0142ka (1474-1522), mecenasa sztuki i literatury. Nie pochodzi\u0142 z warstw szlacheckich, podobnie jak wielu innych wczesnonowo\u017cytnych poet\u00f3w. Wiadomo, \u017ce w kt\u00f3rym\u015b momencie przyj\u0105\u0142 \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie.<\/p>\n\n\n\n

W 1521 roku towarzyszy\u0142 Cio\u0142kowi w poselstwie do Rzymu do papie\u017ca Leona X. W tym okresie rozpocz\u0105\u0142 pisanie swojego najbardziej znanego utworu: Carmen de statura, feritate ac venatione bisontis<\/em>, pie\u015bni sk\u0142adaj\u0105cej si\u0119 z 536 dystych\u00f3w elegijnych. Dzie\u0142o zawiera opis \u017cubra, a tak\u017ce polowa\u0144 na te zwierz\u0119ta na Litwie. Pie\u015b\u0144 wype\u0142niaj\u0105 tak\u017ce opisy krajobrazu oraz ludu litewskiego. Pojawiaj\u0105 si\u0119 w niej tak\u017ce wzmianki historyczne, g\u0142\u00f3wnie po\u015bwi\u0119cone ksi\u0119ciu Witoldowi, zapalonemu my\u015bliwemu.<\/p>\n\n\n\n

Poemat mia\u0142 by\u0107 jednym z prezent\u00f3w dla Leona X. Stanowi\u0142 uzupe\u0142nienie wypchanego \u017cubra, kt\u00f3ry powinien znale\u017a\u0107 si\u0119 w papieskiej kolekcji. Niestety papie\u017c zmar\u0142, nie doczekawszy si\u0119 podarunku. W nast\u0119pnym roku, jeszcze podczas pobytu w \u015awi\u0119tym Mie\u015bcie, umar\u0142 tak\u017ce dobroczy\u0144ca Hussowskiego \u2013 Erazm Cio\u0142ek.<\/p>\n\n\n\n

R\u00f3wnie\u017c w 1522 roku powsta\u0142o sze\u015b\u0107 pomniejszych utwor\u00f3w poety. Dwa z nich s\u0105 zwi\u0105zane z postaci\u0105 Cio\u0142ka: Ad reverendissimum Plocensem consolatoria<\/em>, kt\u00f3re stanowi pochwa\u0142\u0119 cn\u00f3t biskupa i jest pr\u00f3b\u0105 pocieszenia go wobec zarzut\u00f3w nieprzychylnych mu os\u00f3b, oraz panegiryczne w tonie Epitaphium Reverendissimo Domino Plocensi<\/em> u\u0142o\u017cone po jego \u015bmierci. Pozosta\u0142e teksty pi\u0119tnuj\u0105 moralne zepsucie Rzymu.<\/p>\n\n\n\n

Po roku pobytu w \u015awi\u0119tym Mie\u015bcie Hussowski powr\u00f3ci\u0142 do Rzeczypospolitej i osiad\u0142 w Krakowie. Zabiega\u0142 o wzgl\u0119dy kilku znacz\u0105cych os\u00f3b \u2013 duchownych Jana Karnkowskiego i Karola Antoniego Bono\u0144czyka, a tak\u017ce sekretarza kr\u00f3lowej Bony Ludwika Alifiusza, jak i samej w\u0142adczyni. To w\u0142a\u015bnie jej dedykowa\u0142 w rezultacie poemat Carmen de statura…<\/em>, wydany w Krakowie w 1523 roku. Dzie\u0142o zosta\u0142o prze\u0142o\u017cone dopiero w 1913 roku przez Jana Kasprowicza pt. Pie\u015b\u0144 o \u017cubrze<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

W czasie pobytu w Krakowie Hussowski napisa\u0142 jeszcze dwa du\u017ce poematy: Nova et miranda victoria de Turcis mense Iulio <\/em>oraz De vita et gestis divi Hyacynthi opusculum. <\/em>Pierwszy, z 1524 roku, m\u00f3wi o zwyci\u0119stwie nad Turkami nad Seretem ko\u0142o Trembowli. Drugi za\u015b przedstawia \u017cycie \u015bw. Jacka. Informacje na temat Hussowczyka urywaj\u0105 si\u0119 na 1533 roku, kiedy wzmiankowane s\u0105 dwa jego ostatnie, niewielkie utwory poetyckie. Nie wiadomo jednak, czy nie zosta\u0142y ju\u017c wydane po jego \u015bmierci.<\/p>\n\n\n\n